Wiele osób przyjmujących Wegovy, Ozempic lub Mounjaro dostrzega nieoczekiwaną korzyść: ich ból stawów ustępuje. Dla niektórych jest to pierwszy raz od lat, gdy mogą chodzić bez dyskomfortu. Oto co pokazują badania naukowe.

Dlaczego waga tak bardzo wpływa na stawy?

Stawy — zwłaszcza kolanowe i biodrowe — dźwigają ogromne obciążenia podczas każdego kroku. Nie chodzi wyłącznie o samą masę ciała: mięśnie, ścięgna i sposób poruszania się powodują, że siły działające na staw kolanowy są wielokrotnie wyższe niż rzeczywista waga osoby.

Messier i wsp. (2005, Arthritis & Rheumatism) obliczyli, że utrata 1 kg masy ciała oznacza zmniejszenie siły ściskającej kolano o około 4 kg na każdy krok. Przy 10 000 kroków dziennie — tyle ile zaleca wielu specjalistów — daje to łączne odciążenie wynoszące 40 000 kg dziennie. Właśnie dlatego utrata wagi jest jedną z najskuteczniejszych interwencji w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów (osteoartrozy).

Oznacza to, że nawet umiarkowana utrata masy ciała — rzędu 5–10% — może przynieść wyraźną ulgę w bólu stawów u osób z nadwagą lub otyłością.

Co pokazują badania kliniczne?

Przez długi czas brakowało solidnych danych dotyczących wpływu leków GLP-1 konkretnie na ból stawów. To zmieniło się w 2024 roku.

Badanie NEJM 2024 (NEJMoa2403664): To randomizowane badanie kontrolowane trwało 68 tygodni i objęło osoby z otyłością i chorobą zwyrodnieniową kolan. Uczestnicy otrzymywali semaglutide lub placebo. Wyniki były uderzające:

Innymi słowy: osoby przyjmujące semaglutide odczuwały znacznie większą ulgę w bólu stawów niż osoby z grupy placebo — nawet po uwzględnieniu różnicy w utracie wagi.

Analiza post-hoc SURMOUNT-1 z tirzepatydem (PMC12724063): U uczestników z najpoważniejszymi ograniczeniami sprawności fizycznej na początku badania odnotowano poprawę funkcjonowania o +12,5 punktu po leczeniu tirzepatydem. Oznacza to, że osoby z największymi problemami ruchowymi zyskały najwięcej.

Czy to tylko efekt utraty wagi — czy jest coś jeszcze?

Wyniki badań sugerują, że korzyść jest większa, niż wynikałoby to wyłącznie z ubytku masy ciała. Pojawia się zatem pytanie: czy leki GLP-1 wywierają bezpośredni wpływ na stawy?

Systematyczny przegląd opublikowany w PMC11849622 (2025) dostarcza obiecujących odpowiedzi. Wykazano obecność receptorów GLP-1 w tkance maziowej i chrząstce stawowej. Aktywacja tych receptorów może:

Wcześniejsze badania nad liraglutydem (PMC6554939) wykazały ponadto, że ten lek GLP-1 zmniejsza stres oksydacyjny w stawach — czynnik odgrywający kluczową rolę w procesach zapalnych towarzyszących chorobie zwyrodnieniowej.

Mamy zatem do czynienia z podwójnym mechanizmem działania: redukcją obciążeń mechanicznych poprzez utratę wagi oraz bezpośrednim działaniem przeciwzapalnym i chondroprotekcyjnym.

Kto odniesie największe korzyści?

Dotychczasowe dowody są najsilniejsze dla określonych grup pacjentów:

Jedno jest pewne: im większe wyjściowe obciążenie stawów związane z nadmierną masą ciała, tym większy potencjał poprawy po jej redukcji.

Co możesz robić obok przyjmowania leku?

Lek GLP-1 to ważny element układanki, ale nie jedyny. Poniżej kilka działań wspartych dowodami naukowymi, które wzmocnią efekt terapeutyczny:

  1. Ćwiczenia o niskim wpływie na stawy (pływanie, jazda na rowerze) — minimum 150 minut tygodniowo. Ruch poprawia odżywianie chrząstki i wzmacnia mięśnie stabilizujące staw bez nadmiernego go obciążając.
  2. Trening siłowy — szczególnie ważne są mięśnie czworogłowe uda dla kolan oraz mięśnie pośladkowe dla bioder; 2 razy w tygodniu to absolutne minimum. Silne mięśnie przejmują część obciążeń, chroniąc staw.
  3. Dieta przeciwzapalna — kwasy omega-3 (tłuste ryby, siemię lniane), dużo warzyw i owoców; ogranicz cukier i żywność przetworzoną. Stan zapalny w organizmie nasila ból stawów.
  4. Fizjoterapia — ma udokumentowaną skuteczność w chorobie zwyrodnieniowej stawów; fizjoterapeuta dobierze ćwiczenia indywidualnie do twoich potrzeb i możliwości.
  5. Odpowiednia podaż białka — kluczowa dla zachowania masy mięśniowej podczas odchudzania (szczegóły znajdziesz w powiązanym artykule o zachowaniu mięśni).

Kiedy porozmawiać z lekarzem?

Jeśli odczuwasz ból stawów podczas leczenia lekiem GLP-1 lub planując je rozpocząć, powiedz o tym swojemu lekarzowi. Może on skierować cię do fizjoterapeuty lub reumatologa w celu oceny stanu stawów i ustalenia indywidualnego planu postępowania.

Nie zmieniaj dawkowania ani nie przerywaj leczenia bez konsultacji z lekarzem. Niektóre leki stosowane w bólu stawów (szczególnie niesteroidowe leki przeciwzapalne — NLPZ) mogą oddziaływać z innymi przyjmowanymi przez ciebie preparatami lub wpływać na funkcję nerek, dlatego ważna jest pełna informacja o stosowanej farmakoterapii.

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Zawsze konsultuj z lekarzem wszelkie decyzje dotyczące leczenia oraz zdrowia swoich stawów.

Źródła